Demir eksikliği anemisinde halsizlik ve güçsüzlük, yüzde ve deride solgunluk, çabuk yorulma, hızlı kalp atışları, baş dönmesi, asabiyet, iştahın azalması gibi bazı belirtiler görülür. Özellikle kış aylarında el ve ayaklarda üşüme gibi belirtilerle de kendini gösterir. Demir eksikliği anemisinin birçok nedeni vardır. Bunlar:
• Demir bakımından yetersiz beslenme
• Ağır adet kanamaları
• Gebelik ve emzirme döneminde artan demir ihtiyacı
• Sık kan verme
• Sindirim sorunları
• Crohn hastalığı
• Cerrahi olarak midenin veya bağırsağın bir kısmının alınması
• Kafeinli içecekler
• Bazı ilaçlar
Demir birçok besinde doğal olarak bulunmaktadır ancak hayvansal kaynaklı besinlerde bulunan demir bitkisel kaynaklı besinlerde bulunan besinlere göre daha kolay emilir. Etin koyu kırmızı rengini veren şey hemoglobindir ve etin rengi ne kadar koyu ise demir miktarı da o kadar fazla demektir. Tabi kırmızı et dışında da demirden zengin besinler var. Bunlar:
• Hindi eti
• Yumurta
• Kuru baklagiller (kuru fasulye, mercimek, nohut, iç bakla, barbunya gibi)
• Yağlı tohumlar (fındık, ceviz, badem gibi)
• Pekmez (üzüm, dut, keçiboynuzu, andız), Tahin helvası
• Kuru meyveler (kuru üzüm, kuru erik, kuru incir, hurma, kuru kayısı gibi)
• Zenginleştirilmiş tahıllar
• Taze bezelye, börülce, fasulye, yeşilbiber
• Taze meyveler kavun, çilek, dut, muz gibi)
• Yeşil yapraklı sebzeler (maydanoz, nane, roka, ıspanak, pazı, brokoli, dereotu gibi)
• Demirle zenginleştirilmiş mısır gevrekleri, yulaf
Demirin bağırsaklardan daha iyi emilebilmesi için, demir içeren besinler C vitamini içeren besinlerle birlikte tüketilmelidir(Et + salata veya melemen veya . Çünkü C vitamini, demirin emilimini artırarak vücutta daha iyi kullanılmasını sağlar. Bu nedenle, C vitamini içeren limon, portakal, kivi, çilek, brokoli, domates, yeşil yapraklılar, biber, kavun, kuşburnu gibi meyve-sebzelerden günlük olarak mutlaka aldığınıza emin olun. Tüm bunların dışında özellikle büyüme çağındaki çocuklarda bir çay bardağının yarısına pekmez, kalan yarısına da limon veya portakal suyu sıkarak hazırlayacağınız karışımı haftada 2-3 kez çocuğunuza içirmeniz hem çocuğunuzu kansızlığa karşı; hem de bağışıklık sistemini güçlendirerek hastalıklara karşı çocuğunuzu koruyacaktır.
Kafeinli besinlerin çok tüketilmesi de demir eksikliği anemisinin başlıca nedenlerinden bir tanesidir. Özellikle çay, kahve, kola gibi içeceklerin ana öğünlerle birlikte tüketilmesi besinlerden aldığımız demirin emiliminin azalmasına neden olarak demir eksikliği anemisine neden olabilir. Bu neden kafein içeren kola, çay, kahve gibi besinlerin ana öğünlerden en az 45 dakika sonra tüketilmesi; çay ve kahvenin mümkün olduğunca açık olarak tüketilmesi gerekmektedir.
Özellikle obezitenin tedavisinde kullanılan mide küçültme ameliyatları da aneminin en büyük nedenlerinden bir tanesidir. Bu ameliyatlardan sonra uzun bir süre katı gıda alamadığınız için demir mineralinden yetersiz beslenir ve kansızlık sorunuyla karşılaşırsınız. Bu nedenle obezite tedavisinde bütün yöntemler denendikten sonra cerrahi müdahale en son tercih olmalıdır.
Sağlıklı günler dilerim...
