Sebzeler sağlıklı beslenmenin temelidir. Porsiyon ölçüsünde sebze ve meyve yemek kabızlık, gribal enfeksiyonlar, kardiyovasküler hastalıklar, diyabet ve birçok kanser türüne karşı bizi korur. Aynı zamanda sebzeler kalori bakımından en fakir besin grubu olmaları nedeniyle de kilo kontrolünü sağlamada da bize çok yardımcı olmaktadır. Sebzeler potasyum, magnezyum, diyet lifi, folat ve A-C vitaminlerinin önemli bir kaynağıdır.
• Potasyum: Kan basıncının düzenlenmesinde yardımcı olur.
• Magnezyum: Kan basıncının düzenlenmesinde görevlidir, ayrıca kemiklerimizin daha sağlam olmasına yardımcı olur. Bunun dışında da kaslarımızın daha sağlıklı olmasını sağlayarak, özellikle kış aylarında daha çok karşılaşılan krampların önlenmesinde yardımcıdır.
• Lif: Sağlıklı bir diyetin parçası olarak, kolesterol seviyesinin düşmesine, kan şekerinin kontrol edilmesine, ve sindirim sisteminin düzenlenerek kabızlık sorununun önlenmesine yardımcı olur.
• Folat: Vücuda kırmızı kan hücrelerinin yapımında rol alarak kansızlığın önlenmesine yardımcı olur.
• A vitamini: Göz ve cilt sağlığımızın korunmasına yardımcı olur,ayrıca enfeksiyonlara karşı da koruma sağlar.
• C Vitamini: Kesiklerin ve yaraların iyileşmesine yardımcı olur, dişlerin ve diş etlerinin sağlıklı kılar ve demir emilimine yardımcı olarak hem kansızlığın önlenmesinde yardımcıdır hem de bağışıklık sistemini güçlendirerek hastalıklara karşı korunmamızı sağlar.
Sebze yemekten hoşlanmıyor ama yine de yemeniz gerektiğini bildiğiniz için sebze yemek istiyorsanız sebzeleri daha rahat tüketebilmeniz için birkaç öneri:
• Makarna, çorba, pilav gibi yemeklerin içine sebze koymaya başlayarak yavaş yavaş miktarını artırabilir ve böylece sebze yemeye alışabilirsiniz.
• Sebzeleri yemek olarak sevmiyorsanız ton balıklı salata, tavuklu salata veya peynirli salata gibi salata türlerini deneyerek de sebze tüketiminizi artırabilirsiniz.
• Et yemekleriyle aranız daha iyiyse içerisine et de koyabileceğiniz dolmalar, güveçler veya patlıcanı kızartarak değil de fırında közleyerek yapacağınız bir karnıyarık da sebze tüketiminizi artırmak için çok iyi bir tercih olabilir.
Tabi her ne kadar sebze sağlıklı bir besin olsa da tek başına sebze tüketiminin de sağlıklı olmayacağını aklımızdan çıkarmamalıyız. Hayvansal besinlerden tamamen uzak durup tamamen bitkisel kaynaklı bir beslenme tarzına dönersek de kaliteli protein ihtiyacımızı karşılayamayacağımız için kas erimesi; demir ihtiyacımızı karşılayamayacağımız için de kansızlık gibi problemlerle karşılaşırız. Önemli olan sağlıklı olduğunu düşündüğümüz tek bir besinden sürekli tüketmek değil, her besinden miktarınca tüketmektir. Yani yeterli ve dengeli beslenme.
Son olarak da son zamanlarda en çok karşılaştığım soru olan "Hocam, Karatay hoca da Sebze yemeyin, ot yiyerek zayıflansa hayvanlar yağlı olmazdı diyor. Biz de kime inanacağımızı şaşırdık, siz ne diyorsunuz?" sorusunun cevabıyla(biyologların ve veterinerlerin affına sığınarak) yazımı noktalamak istiyorum.
Çift toynaklılar(Artiodactyla) takımı içinde bir alt takım olan gevişgetirenler(Ruminantia) alt takımına ait olan otobur hayvanların sahip oldukları çok odalı mideleri mikrobiyolojik bir sindirimi mümkün kılar. Bu iyi gelişmiş sindirim sistemleri ile, çoğu diğer memelilerin tek bir odadan oluşan mideleri ile sindiremedikleri maddeleri bile (örneğin selüloz) değerlendirebilirler. Adlarını veren özellikleri, çoktan yutmuş ve az sindirmiş oldukları maddeleri dinlenirken tekrar ağızlarına getirip tekrar çiğnemelerinden kaynaklanmaktadır. Buna geviş getirmek denir. Sonra bu tekrar çiğnenip yutulan maddeler asıl sindirime bırakılır.(bkz. http://tr.wikipedia.org/wiki/Gevi%C5%9Fgetirenler). Yani sonuç olarak bizim sindirim sistemimiz ve geviş getirenlerin sindirim sistemi aynı değil; ancak iddia sahibi kişide sebzeler yağ yapıyorsa midesinde kaç odacık var bir baktırmasında bir fayda var.
Siz siz olun sağlığınızdan olmamak için bir KARDİYOLOJİ PROFESÖRÜ'nün dediklerindense bu konuda uzman olan diyetisyenlerin sözüne itimat edin.
Sağlıklı günler dilerim.
