Pedagojik temellerine ve detaylarına inmeden ehlinden müsaade ile; eğitim elbette öğretimi de kapsar. Eğitim, bireyin davranışlarında kalıcı izler bırakan kapsamlı ve ömür boyu süren bir süreçtir. Öğretim ise, bu sürecin okullarda planlı ve programlı bir müfredatla yürütülen, bilgi aktarmaya odaklı akademik kısmıdır. Kısacası öğretim, eğitimin bir parçasıdır.
Eğitim; ahlakı, görgü kurallarını ve hayat tecrübelerini kapsar. Öğretim ise yalnızca akademik, teorik ve mesleki bilgilerin verilmesidir. Eğitim beşikte başlayıp mezara kadar devam eder. Öğretim ise belirli yaş aralıklarında ve okul sıralarında yapılır. Öğretim belirli kurum ve mekânlarla (üniversite, okul, kurs) sınırlıyken, eğitim her yerde, planlı veya plansız gerçekleşebilir.
Toplumsal veya bireysel herhangi bir konuda iyi gitmeyen işler tartışılıp, sonrasında çare aranınca sağduyulu aklın ortak çözümü hep eğitim olmuştur. Eğitim şart deriz. Peki nasıl bir eğitim; disiplin ve zorlama olmayan hangi eğitim başarılı olmuştur? Motivasyon anlık değişebilir. Disiplin ise süreklidir ve başarıyı getirir. Yani eğitimde disiplin şarttır.
Formasyon eğitimleri, kişiye davranış şekilleri ve ahlaki değerleri kazandırmalıdır. Hangi mühendislik öğretimi olursa olsun, öğrenilen bilgilerin çok az bir kısmı çalışma hayatında kullanılacak, öğretim sürecinde alınan mühendislik formasyonu ise kişiyi sektöre ve hayata hazır hale getirecektir. Sadece okulun ismi, diplomanın rengi asla yeterli değildir. Sosyal ve kültürel yönden kendisini yetiştirebilmiş; zorluklar karşısında çabalama yetisi kazanmış, sorumluluk bilinci gelişmiş, kritik analitik düşünebilen, çevresine duyarlı, etrafında olup bitene kayıtsız kalmayan bireyler bir adım öndedir.
Bir toplumda ahlaki çürümeden bahsediliyorsa, eğitimin sorgulanması yanlış gidenlere müdahale edilmesi elzemdir. İyi bir sistem de tek başına yeterli değildir, nihayetinde onu uygulayacak eğitimciler samimi olmalıdır. Ayrıca, eğitim işini başarmış toplumlardan örnek alınması hatta üzerine katma değer yapılması gerekir. İyi eğitimden muradımızın sadece fiziki imkanlar olmadığı açıktır. Hatta bazen fiziki şartların yeterli olmaması iyi bir eğitime yol açabilir. Zorluklar öğretir ve disiplini sağlar. Erenler “Nakıs insandan kâmil iş çıkmaz” derken, kemalatın önemine işaret etmişlerdir. Kâmil insan olmak ise nefsinin arzularına set vurmakla olur. Bu şekilde elde edilen güzel ahlak ise ancak tasavvuf eğitimi ile mümkündür.
Muhabbetle…
Mehmet Dikici