Okulların açılması ile birlikte çocukların beslenme düzeni de değişmeye başlar. Yaz tatili boyunca geç kalkmaya alışan çocuklar bir anda erken kalkmak zorunda olduğundan genelde uykularındansa kahvaltılarından fedakarlık etmeyi tercih ederler. Okul çağında kazanılan beslenme alışkanlıkları yetişkinlik döneminde de çocuğunuzun hayatını etkileyeceğinden çocuğunuzun kahvaltı alışkanlığı kazanmasını sağlamalısınız.
Çocukların beslenmesinde en büyük rolü olan öğün kahvaltıdır. Yapılan tüm araştırmalar kahvaltı yapan çocukların yapmayan çocuklara oranla ders başarısı ve konsantrasyonunun çok daha yüksek olduğunu göstermiştir. Kahvaltı peynir, süt, yumurta, bal, reçel, tahin-pekmez gibi zengin ve dengeli besinlerden oluşmalıdır. Salam, sucuk, sosis ve pastırma gibi işlenmiş et ürünleri hem çocuğunuzun doymuş yağ ve kolesterolden zengin beslenmesine neden olarak kalp ve damar problemleriyle karşılaşmasına; hem de bu ürünlerin yapısında bulundurdukları aşırı yağdan dolayı tokluk hissine neden olarak başka bir şey yememesine neden olur.
Halk arasında ara öğünlerin sadece zayıflama diyetlerinde olması gerektiği gibi bir algı olsa da ara öğünler aslında sağlıklı beslenmenin bir parçası. O nedenle çocuklar da ortalama 3 saatte bir ara öğün yapmalıdır. Ara öğün alışkanlığının da küçük yaşlarda kazanılması hem çocuğun kan şekerinin belli düzeyde kalarak algılarının zayıflamamasına yardımcı olur, hem ana öğünlerde kontrolsüz yiyerek çocukluk çağı obezitesinin önüne geçilmiş olur, hem de ilerleyen dönemde çocuğumuzun şeker hastası olmaması için önemli bir adım atılmış olur. Ara öğün olarak da meyve, taze sıkılmış meyve suyu, yoğurt, süt, sandviç, simit, ayran gibi besinleri tercih edebilirsiniz. Ara öğünler konusunda dikkat edilmesi gereken nokta ise ara öğünlerin ana öğün saatlerine çok yakın olmaması; aksi takdirde çocuğumuzun ana öğünlerde daha az yemesine neden olabiliriz.
Herhangi bir besin çocuğunuz için cezalandırma veya ödüllendirme amacıyla kullanılmamalıdır. Özellikle şunu yaparsan seni pizza yemeye götüreceğim veya hamburger yemeye götüreceğim cümlesi ebeveynlerin yaptığı en büyük hatalardan biridir. Çocuğumuza neden yemek yemesi gerektiği anlatılmalı ve yemek yemezse karşılaşacağı olumsuz durumlarla yemek yerse karşılaşacağı olumlu durumlar anlatılmalıdır.
Eskiye oranla bilgisayar, cep telefonu ve televizyonun çok yaygınlaşmasıyla birlikte çocukların sokağa çıkma alışkanlığı azaldı ve bunun sonucunda da hareket etmeyen ve sürekli abur cuburla beslenen bir nesil oluştu. Ailesel olarak da obeziteye yatkın olan çocuklar bu alışkanlıkları da kazandığında yaşları ilerledikçe kilo problemleri ve beraberinde de sağlık problemleriyle karşılaşmaktadır. Bu yüzden çocuğumuzun hem sağlıklı vücut gelişimi hem de enerji harcamasının artması için düzenli ve yaşına uygun bir spor dalına eğilimi sağlanmalı ve çocuk düzenli olarak spor yamaya teşvik edilmelidir.
Ana öğünlerde her besin grubunun düzenli olarak tüketimi sağlanmalıdır. Süt ve yoğurt; protein, yağ asitleri, kalsiyum, fosfor, A vitamini ve B grubu vitaminleri içerir. Bu nedenle çocuklarımızın kemik ve diş gelişimi ile göz sağlığı için günde 2-3 porsiyon süt ve süt ürünleri tüketmesi gerekir. Ayrıca kas yapılarının gelişimi için protein, demir, ve B grubu vitaminleri içeren kırmızı et, tavuk, balık, yumurta ve peynir düzenli olarak tüketilmelidir. Yüksek protein içeren kurubaklagiller ise haftada 1-2 kez tüketilmelidir. Anne sütünden sonra en kaliteli protein olan yumurta ise çocuklarımızın kahvaltısından kesinlikle eksik olmamalıdır.
Vitamin, mineral ve posa deposu olan meyve ve sebzelerin tüketimi mutlaka sağlanmalıdır. Sebze yemeyi sevmeyen çocuklarda sebzenin cazibesini artırmak için sebzeleri çocuğunuzun sevdiği başka bir besinle birlikte pişirerek yemesini sağlayabilirsiniz.
Çocuklarımızın beslenmesinde dikkat etmemiz gereken noktalar:
• Çocuğunuzun beslenme çantasına kek-börek-kurabiye-pasta-meyve suyu gibi besleyici değeri çok düşük ama kalorisi oldukça yüksek olan besinlerden koymak yerine sandviç-ayran-süt-meyve gibi besleyici değeri daha yüksek olan besinlerden koyun.
• Kahvaltı günün en önemli öğünüdür. Bu nedenle çocuğunuzun mutlaka kahvaltı alışkanlığını kazanmasını sağlayın.
• Öğle yemeğini okulda yiyorsa akşam yemeklerini öğle yemeğinde yemediği besinleri tamamlayacak şekilde hazırlayın.
• Çocuğunuzun bilgisayar başında oturmasındansa oyun oynaması veya spor yapması konusunda onu teşvik edin; hatta onunla birlikte siz de spor yapın. Çünkü çocuklar en çok ebeveynlerini örnek alırlar.
• Çocuğunuzun kilosu fazlaysa da kilo vermesi konusunda ona baskı yapmayın çünkü bu ters teper. Hatta kendiniz diyet yapıyorsanız da çocuğunuzun yanında konuşurken bunun zayıflamak için yapılan bir şey değil sağlıklı beslenme olduğunu anlatın. Çünkü çocukluk çağında bu fikri çocuğunuza çok fazla dile getirmeniz ilerleyen dönemde çocuğunuzun anoreksiya olmasına neden olabilir.
• Fast-food restoranlarda hamburger alırken yanında patates yerine salata, kola yerine de ayran alın.
• Çocuğunuzun kilosunu ve yediği yemeği başka çocuklarla kıyaslamayın; yiyebileceğinden fazlasını zorla yedirmeye çalışmayın.
• Çocuğunuz yemek yemediğinde peşinden koşmayın. Yemek yeme saatleriniz belli olsun bu saatlere herkesin uymasını sağlayın.
Sağlıklı günler dilerim...
