Sevgili okurlar, “Coğrafya kaderdir” diye, hemen hemen hepimizin bildiği meşhur bir söz var. Sizce de coğrafya tek başına kader midir? İnsan hayatı çok kısa bir döneme tekabül eder. Bu yüzden büyük fotoğrafa baktığımızda insanlığın düz bir çizgide değil, zikzaklar çizerek ilerlediğini görürüz. Bir insanın tüm hayatı, o zikzağın düştüğü ya da yükseldiği bir döneme denk gelebilir.
O zaman bu önermeyi güçlendirecek ifade belki de şudur: Coğrafya ve dönem kaderdir.
Mesela İkinci Dünya Savaşı yıllarında yaşayan bir Alman ya da Japon için “coğrafya kaderdir” demek mümkündür. Ama aynı coğrafyada birkaç yıl önce ya da sonra doğanlar için bambaşka hayatlar yazılmıştır. Demek ki mesele sadece nerede yaşadığımız değil, hangi döneme denk geldiğimizdir.
Bugünden baktığımızda Ortadoğu’da karmaşa ve kaos hâkim. Oysa tarihte öyle dönemler olmuştur ki Ortadoğu, bilimin, kültürün ve fen ilimlerinin merkezi hâline gelmiştir. Aynı yıllarda Avrupa vebalarla ve savaşlarla paramparça bir hâldedir. O dönemki şartlar, o coğrafyalarda yaşayan insanların kaderini etkilememiş midir? Elbette etkilemiştir.
Ama aynı coğrafyada, aynı dönemde yaşayan herkesin hayatı da aynı olmamıştır. Çünkü burada üçüncü bir faktör devreye girer: insanın kendi payına düşen çaba. Coğrafya ve dönem ana omurgayı belirler; insanın gayreti ise bu omurganın üzerinde nerede duracağını tayin eder. Şartlar ne olursa olsun çabalamak sonucu değiştirebilir; elbette sadece çabalayan için. En azından ortalamanın üzerine sıçramayı sağlar.
Buradan çıkarılacak sonuç şudur ki; üzerinde gerçekten etkili olabildiğimiz tek değişken gayretimizdir. Kaybedebileceğimiz belki de tek şey de budur. Bir amaç ve o amaç uğruna bitmeyen bir gayret; kaderin sınırlarını değiştirmese bile hayatı anlamlı kılar.
Daha güzel bir düşünceye rastlayıncaya kadar, bu durumun böyle olduğunu düşünüyorum. Nitekim insanlar ve fikirler zamanla değişebilir... Her zaman kapıyı açık bırakmakta yarar var...
Sizce; coğrafya sadece kader midir? Ne dersiniz?
Hayatın içerisinde başka bir anda, başka bir duygu ve düşüncede görüşmek üzere. Sağlıcakla kalın...