Sağlıklı beslenme denildiğinde meyveler şüphesiz beslenmenin önemli bir parçasıdır. Vitamin, mineral, lif ve çeşitli biyoaktif bileşenler açısından zengin olan meyveler, dengeli bir beslenme düzeninde mutlaka yer almalıdır. Ancak burada sık yapılan bir hata vardır: “Sağlıklıysa istediğim kadar tüketebilirim.” Oysa bir besinin sağlıklı olması, miktarının önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Meyvelerin doğal olarak içerdikleri şeker, esas olarak fruktoz ve glikozdan oluşur. Bununla birlikte meyvenin yapısında bulunan lif, su ve hücresel yapı; şekerin vücuda alınma hızını ve tokluk üzerindeki etkisini, meyve suyu veya şeker içeren diğer ürünlerden farklı hale getirir. Bu nedenle bütün bir meyve ile meyve suyu aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Örneğin bir portakalı bütün olarak tükettiğimizde çiğneme süreci, içerdiği su ve lif sayesinde daha uzun süre tokluk sağlayabilir. Ancak birkaç portakalın suyunu kısa sürede içmek, aynı miktardaki meyveyi tüketmekten çok daha kolaydır. Üstelik meyve suyu hazırlanırken lifin önemli bir kısmı kaybolabilir ve farkında olmadan daha fazla enerji tüketilebilir.
PEKİ MEYVE KİLO ALDIRIR MI?
Tek başına “meyve kilo aldırır” demek doğru değildir. Vücut ağırlığındaki değişim; yalnızca tek bir besine değil, günün tamamındaki enerji alımı, fiziksel aktivite, uyku, beslenme düzeni ve bireysel özelliklere bağlıdır. Ancak kilo verme sürecinde porsiyon kavramı önemini korur. Çünkü sağlıklı besinlerin de enerji içerdiğini unutmamak gerekir. Özellikle kuru meyveler bu noktada dikkat çekicidir. Su içeriğinin büyük bölümünü kaybettikleri için küçük bir hacimde daha fazla enerji ve doğal şeker barındırırlar. “Bir avuç kuru meyve” ile “bir porsiyon taze meyve” aynı hacim ve enerjiye sahip olmayabilir. Benzer şekilde muz, üzüm, incir gibi meyveleri de “yasak” olarak görmek doğru değildir. Önemli olan kişinin günlük enerji ve besin ögesi gereksinimlerine göre uygun porsiyonu belirlemektir.
SAĞLIKLI BESLENMEK YASAKLARLA DEĞİL, DENGEYLE MÜMKÜNDÜR
Beslenmede asıl hedef herhangi bir besini gereksiz yere hayatımızdan çıkarmak değil, onu doğru miktarda ve doğru şekilde tüketebilmektir. Meyve tüketirken bütün meyveyi tercih etmek, meyve suyunu günlük meyve tüketiminin yerine koymamak, kuru meyvelerde porsiyona dikkat etmek ve beslenme düzeninin tamamını değerlendirmek daha doğru bir yaklaşımdır.
Unutmamak gerekir ki “sağlıklı” ve “sınırsız” aynı anlama gelmez. Sağlıklı beslenmenin temelinde tek tek besinleri suçlamak değil; çeşitlilik, porsiyon kontrolü ve sürdürülebilir bir denge vardır.
Bu nedenle meyveden korkmayın; fakat sağlıklı olduğu için sınırsız da tüketmeyin. Çünkü iyi beslenmek, doğru besinleri seçmek kadar ne kadar tükettiğimizi bilmeyi de gerektirir.
