Kadim medeniyetimizde atasözlerimizin bile her biri bir sağlam inanç felsefesine dayanır. Kültürümüze sonradan katılan yabancı bazı ifadeler olsa da çoğunlukla yıllar içerisinden süzülen kadim kültürümüzün izleri veciz sözlerimizde rahatlıkla görülebilir. Özü doğru sözü doğru olmak için gayret edenler “Emrolunduğun gibi dosdoğru ol” emrine uyanlardır…
“Laf ile peynir gemisi yürümez” Osmanlı döneminde İstanbul'da peynir ticareti yapan "Aksi Yusuf" adlı bir tüccarın hikayesine dayanır. Ticaret hayatında verdiği sözleri tutmayan ve sürekli boş vaatlerde bulunan bu tüccara iş ortaklarının söylediği meşhur sitem, günümüze kadar bir hayat dersi olarak ulaşmıştır. Rivayete göre, Edirneli Aksi Yusuf isimli tüccar, Trakya'dan ucuza topladığı peynirleri İstanbul'a getirirmiş. Peynirleri İstanbul'da satmak yerine İzmir'e götürmeye karar veren tüccar, bir gemi sahibiyle nakliye konusunda anlaşmış, ancak ücretin bir kısmını peşin ödeyip kalanını sürekli bahanelerle erteleyerek "daha çok kazanacağız, şöyle yapacağız, böyle yapacağız" gibi boş vaatler sıralamış. Gemi kaptanı ve tayfalar, vaatlere rağmen bir türlü ödeme alamayınca peynirleri gemiye yüklemeyi reddetmiş. Aksi Yusuf'un ısrarlarına devam etmesi üzerine gemi tayfası: "Lafla peynir gemisi yürümez, önce hakkımızı ver ki yola çıkalım" diyerek tepki göstermiştir. Bu olay, boş sözlerle ve laf kalabalığıyla hiçbir işin ilerlemeyeceğini anlatan bir deyim olarak dilimize yerleşmiştir…
Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz, şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde.
Ziya Paşa'nın meşhur Terkîb-i Bend eserinden olan bu söz insanın aynasının yaptığı işler olduğunu ve aklının seviyesinin sözlerinde değil ortaya koyduğu eserlerde görüleceğini anlatır…
Bazı insanların ikna kabiliyeti yüksektir. Ehlinin bileceği bazı sırlı haller o kişilerde mevcuttur. Tabiri caizse yalanı gerçek gibi söylerler. Etrafındaki dalkavuklar da menfaatleri gereği yalana destekçi olurlar. Çağımız insanının aklı gördüğüne inanır. Oysa kadim kültürümüzde basiret, günümüzde nadiren de olsa sezgi insanların iki yüzlülüğünü çok kolay fark edebilir. Ancak bu hakikati anlatmak zordur. Bir musibet bin nasihatten iyidir…
Küresel anlamda laf ile peynir gemisinin yürümediğini söylemek ise imkansızdır. Elbette zulüm göklere çıkmışken, ortada insanlık adına çok vahim tablolar mevcut iken, ekranlardan barış güvercini diye yutturulan güç sahiplerinin de hesap vereceği gün vardır.
Muhabbetle…