Markette bir ürünün önünde duruyoruz. Ambalajında “doğal”, “fit”, “şekersiz”, “katkısız” veya “vitaminli” yazıyor. Acaba gerçekten sağlıklı mı? Bir gıdayı ambalajına bakarak mı, yoksa içeriğini inceleyerek mi değerlendirmeliyiz? Cevap aslında basit: Ambalaj ürünü tanıtır, etiket ise içeriğini anlatır. Sağlıklı beslenmenin ilk kuralı ne yediğini bilmektir. Ancak gıda etiketlerindeki uzun içerik listeleri, gıda katkı maddelerinin isimleri, kodları ve benzeri teknik ifadeler tüketicinin doğru değerlendirme yapmasını zorlaştırıyor. İşte bu noktada teknoloji, sağlıklı gıda seçiminde önemli bir yardımcı olabilir. iChoose, ürünlerin barkodunu veya etiketini tarayarak içeriğe ilişkin bilgileri daha anlaşılır hâle getirmeyi ve tüketicinin bilinçli seçim yapmasına yardımcı olmayı amaçlayan ücretsiz ve bilimsel bir mobil uygulamadır.
Uygulama; şeker, tuz, katkı maddeleri ve diğer beslenme özelliklerini değerlendirmenin yanı sıra ürünlere 10 üzerinden “iChoose Puanı” veriyor. Renk kodları ve karşılaştırma özellikleri sayesinde aynı kategorideki ürünler arasında seçim yapmak kolaylaşabiliyor. Ancak burada önemli bir nokta var: Hiçbir puan, sağlıklı beslenmenin tamamını tek başına açıklamaz. Bir ürün değerlendirilirken tüketim miktarı, tüketim sıklığı, kişinin yaşı, fiziksel aktivitesi, genel beslenme düzeni ve özel sağlık gereksinimleri de dikkate alınmalıdır.
iChoose'un dikkat çekici özelliklerinden biri de kişiselleştirilmiş değerlendirmeye olanak sağlamasıdır. Diyabet veya hipertansiyon gibi durumlar ya da belirli hassasiyetler dikkate alınarak ürünlerin kişi açısından değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Kişisel sağlıklı beslenme asistanı rolü üstleniyor. Bununla birlikte uygulamalar hekim veya diyetisyenin yerini tutmaz; özellikle özel sağlık gereksinimi olan bireyler profesyonel sağlık danışmanlığı almalıdır.
Sağlıklı alışveriş için aslında temel kuralımız çok basit: Ambalaja değil içeriğe bakın. Etiketi okuyun. Benzer ürünleri karşılaştırın. Şeker, tuz, gıda katkı maddeleri ve doymuş yağ miktarlarını değerlendirin. İhtiyacınıza uygun olanı bilinçli şekilde seçin. Çünkü sağlıklı yaşam çoğu zaman büyük kararlarla değil, her gün market rafının önünde yaptığımız küçük ve bilinçli seçimlerle başlar.
TÜBA Asli Üyesi ve Lokman Hekim Üniversitesi Rektörü olan değerli hocam Prof. Dr. Fatih Gültekin öncülüğünde geniş ve saygın bir bilim ekibi tarafından geliştirilen bu ücretsiz mobil uygulamayı sağlıklı beslenmek isteyen her okuruma öneriyorum. Fikir aşamasından bugüne gelişimini yakından takip ettiğim ve elimden geldiği ölçüde içinde yer aldığım bu mükemmel uygulama birçok açıdan tavsiye edilebilir. Sağlıklı gıda seçmenin birçok yolu bulunmakla beraber bugün sizlere ücretsiz ve olağanüstü bir mobil uygulamayı anlattım. Ayrıca bu konudaki başka kaynaklardan da bahsetmeye devam edeceğim.
