Okullarda uzun süredir beslenme eğitiminde kullanılan besin piramidi görseli ABD’nin güncel beslenme rehberine göre yeniden yapılandırıldı. Yeni görselde beslenme modelini özetleyen piramit tersine çevrilerek doğal protein ve yağ odaklı bir beslenme yaklaşımı tavsiye edilmektedir.
Yeni oluşturulan beslenme modelinde protein, tam yağlı süt ürünleri ve sağlıklı yağlar piramidin üst basamaklarında yer alıyor. Sebze ve meyveler temel besin grubu olarak öne çıkarken, tam tahıllar en alt basamakta konumlandırılıyor. Bu sıralamaya uygun şekilde besinlerin tüketilmesi öneriliyor. Model, her öğünde yüksek kaliteli protein alımını esas alıyor; et, balık, yumurta ve baklagiller başlıca protein kaynakları arasında gösteriliyor. Ayrıca tam yağlı süt ve süt ürünleri ile zeytinyağı, avokado ve ceviz gibi sağlıklı yağların beslenmede daha fazla yer alması tavsiye edilirken, ilave şeker ve işlenmiş karbonhidrat içeren ürünlerin tüketiminin ciddi ölçüde azaltılması isteniyor.
Yeni beslenme modeli, sağlık ve beslenme çevrelerinde farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden oldu. Bazı uzmanlar, tam yağlı hayvansal ürünler ve kırmızı etin ön plana çıkarılmasının kalp ve damar sağlığı açısından risk oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Buna karşılık, şeker ve işlenmiş gıdaların tüketiminin azaltılmasını olumlu karşılayan uzmanlar ise bu yaklaşımın kronik hastalıklarla mücadelede önemli bir adım olduğunu ifade ediyor. Bütün bu görüşlerin haklılık payı bulunuyor ama bazı önemli hususların iyice irdelenmesi gerekiyor.
ABD’nin modern besin piramidinin eski halini doğru bulmadığımız gibi yeni halinde de abartılı yönler olabileceğini belirtmekte fayda var. İlk olarak, tam tahıllar ve bakliyat besin piramidinde geri sıralara düşmüş olsa da sağlıklı, lif, vitamin ve mineral içeriği yüksek gıdalar olarak beslenmede düzenli ve yeterli biçimde alınmalıdır.
İkinci olarak, günlük tüketilmesi gereken kırmızı et miktarının 50-70 gram ile haftalık olarak ise 350-500 gram ile sınırlandırılması gerektiğini unutmayalım. Her ne kadar ABD’nin yeni diyet rehberi kırmızı et ve hayvansal yağ tüketimini çok ön plana taşısa da faydalı olan kırmızı etin alım miktarına dikkat edilmediğinde ölümcül hastalıklara yol açabileceğini unutmayalım. Fazla miktarda kırmızı et ve hayvansal yağ alımı; kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, kolorektal kanser riskini artırabiliyor. İşlenmiş etlerden uzak durulmalıdır. Yağsız veya az yağlı et tercih edilmelidir. Eti pişirirken haşlama, fırın gibi yöntemlerle ve yakmadan pişirilmelidir. Etin yanında bol sebze ve lif olmalıdır. ABD’nin yeni diyet rehberinin doğru ve abartılı bölümlerinin bağımsız bilim çevrelerinde yeterince tartışılması gerekmektedir.
